Konya’nın manevi kalbi Karatay’da, Hz. Mevlâna’nın gölgesinde yükselen İrfan Medeniyeti Araştırma ve Kültür Merkezi (İRFA); taşın ve toprağın ötesinde, insanı ve mânâyı inşa etme gayesiyle kurulmuş köklü bir gönül mektebidir. Konya Büyükşehir Belediyesi ile İnsan ve İrfan Vakfı’nın müşterek vizyonuyla hayata geçirilen bu külliye, mimari zarafeti ve üstlendiği misyonla şehrin en canlı kültür havzası konumundadır. Yılın her günü kapılarını dünyaya açık tutan merkezimiz, bilhassa Şeb-i Arûs dönemlerinde dünyanın dört bir yanından gelen on binlerce misafiri ağırlamakta, bu yoğun ziyaretçi trafiğine rağmen manevi huzurun ve dinginliğin muhafaza edildiği nadir bir sığınak olma özelliğini korumaktadır.
İRFA, salt bir ziyaret durağı değil, günün her saati yaşayan, üreten ve nefes alan devasa bir sanat akademisidir. Seçkin sanat üstadlarını sanatseverlerle buluşturan merkezimizde eğitim, üretim ve deneyim iç içe geçmiştir. Rebabname, Kudüshane, Mücellidhane, Terzihane, Kaşihane, Ebrihane ve Keçehane gibi ismine münhasır ihtisas atölyelerimizde; bir yandan geleneksel usullerle el emeği üretimler ve kişiye özel tasarımlar yapılırken, diğer yandan dönemsel workshop ve sunumlarla ziyaretçilere bu sanatları bizzat deneyimleme imkânı sunulmaktadır. Musıkî alanında ney, rebab, tambur, klasik kemençe, bağlama ve ritim dersleriyle şehrin ses hafızası tazelenirken; hüsn-i hat, tezhip, minyatür, cilt, çini, kalemişi, şükufe, suluboya ve fotoğrafçılık gibi gelenekli sanatlarda geleceğin ustaları yetiştirilmektedir. Bu sanat eğitimi, İRFA Çocuk Korosu ve yaz okulu faaliyetleriyle en küçük yaş gruplarına kadar inerken; Osmanlı Türkçesi, Özel Filistin Tarihi okumaları ve çağın gereği olan Yapay Zeka ve Otomasyon eğitimleriyle hayat boyu öğrenme ilkesi hayata geçirilmektedir.
Merkezimizin kalbinde yer alan Derviş Çeyizi Müzesi; dervişlerin giydiği kıyafetlerden kullandıkları şifalı taslara, keşküllerden
tâc-ı şeriflere kadar "insan-ı kâmil" yolculuğunun maddi şahitlerini barındıran Türkiye’nin en kapsamlı koleksiyonlarından biridir. Müze bünyesindeki ihtisas kütüphanesi ise başta Hz. Mevlâna ve tasavvuf kültürü olmak üzere, seçkin eserleriyle araştırmacılara zengin bir kaynak sunmaktadır. Haftanın her günü akşam saat 20.00’de icra edilen Sema programları, İRFA’nın manevi ritmini belirlerken; dönemsel film okumaları, yazar-okur buluşmaları, imza günleri ve kitap tahlilleri ile entelektüel birikim derinleştirilmektedir. Ayrıca merkezimiz; belgesel, sinema filmi ve televizyon programları için doğal bir plato işlevi görerek nitelikli medya içeriklerinin üretilmesine de ev sahipliği yapmaktadır.
Ziyaretçilerine fiziksel konforu ve manevi huzuru bir arada sunan külliyemiz; geniş otoparkı, ferah bekleme alanları, çocuk oyun odası, derslikleri, meşkhanesi, sohbethanesi, kafeteryası ve anı ölümsüzleştiren fotoğraf köşeleriyle donatılmıştır. Açık avlumuz; meşklerin yapıldığı, konserlerin ve sema gösterilerinin düzenlendiği, kültürün sokağa taştığı yaşayan bir meydandır. İRFA’da misafirperverlik bir gelenek halini almıştır. Her gün tüm ziyaretçilere sunulan ücretsiz çay ikramının yanı sıra; kandil ve özel günlerde geleneksel Osmanlı şerbeti, süt, çorba ve sahlep ikram edilmektedir. Muharrem ayında Hz. Pîr’in huzurunda kurulan kazanlarla on binlerce cânâ şifalı aşure dağıtılırken; Ramazan aylarında iftar ve sahur bereketinin yanında, unutulmaya yüz tutmuş Enderun Usulü Teravih, yetim çocuk iftarları, mukabeleler, Hatm-i Şerifler ve Sakal-ı Şerif ziyaretleri ile maneviyatın dorukları yaşanmaktadır. İRFA; kapısından giren herkesi bir "ziyaretçi" olarak değil, "Hakk misafiri" olarak gören; sanatı, ilmi ve irfanı bir yaşam biçimine dönüştüren, medeniyetimizin inceliklerini bugüne taşıyan bir huzur meclisidir.
